Jesienią krótsze dni, deszcz i mgła utrudniają kierowcom dostrzeżenie osób poruszających się piechotą, na rowerze lub hulajnodze. Bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów jesienią zależy więc nie tylko od przestrzegania przepisów, lecz także od odpowiedniej widoczności uczestników ruchu i ostrożności. Odblaski, sprawne lampki rowerowe i przemyślana droga do szkoły mogą znacząco ograniczyć ryzyko potrącenia.
Dlaczego jesienią rośnie ryzyko wypadku?
Jesienią częściej pada deszcz, a dni robią się coraz krótsze. W efekcie mokra nawierzchnia wydłuża drogę hamowania, a ciemności utrudniają dostrzeżenie pieszego – tym bardziej że większość zimowych ubrań również ma ciemne kolory. Jeszcze trudniej jest wtedy, gdy pojawia się mgła, a widoczność kierowcy drastycznie spada. W takich warunkach pieszy lub rowerzysta może zostać zauważony zbyt późno, by kierujący pojazdem zdążył bezpiecznie zareagować. Dlatego dbałość o bezpieczeństwo na drodze jesienią wymaga dostosowania zachowania do pogody i widoczności.
Odblaski dla pieszych – przepisy i praktyka
Zgodnie z art. 11 ust. 4a Prawa o ruchu drogowym pieszy poruszający się po drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym ma obowiązek używania elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. Nie dotyczy on osób poruszających się po drodze dla pieszych, drodze dla pieszych i rowerów lub drodze dla rowerów. W terenie zabudowanym nie ma powszechnego obowiązku ich używania, mimo to noś je z nawyku w każdej sytuacji.
Widoczność pieszego po zmroku poprawiają odblaski umieszczone na rękach i nogach, widoczne z różnych stron. Nie powinny być zasłonięte przez kurtkę ani plecak. Dobrym rozwiązaniem jest też kamizelka odblaskowa dla pieszych, szczególnie na słabo oświetlonych drogach i szosach.
Oświetlenie roweru jesienią
Sprawne i dostatecznie mocne oświetlenie roweru jesienią jest szczególnie ważne – pozwala bowiem dostrzec rowerzystę odpowiednio wcześnie. Rower musi być wyposażony w:
co najmniej jedno przednie światło pozycyjne barwy białej lub żółtej selektywnej,
tylne światło pozycyjne czerwone,
czerwony odblask z tyłu o kształcie innym niż trójkąt.
Oświetlenie powinno działać prawidłowo i nie oślepiać innych uczestników ruchu. Jednocześnie nie należy ograniczać się do świateł rowerowych. Przepisy określają minimalne wyposażenie, ale warto stosować dodatkowo odblaski na kołach i pedałach oraz odblaskowe elementy odzieży. Pamiętaj, by przed jazdą sprawdzić stan lampek i poziom naładowania akumulatorów.
Przejścia dla pieszych i droga do szkoły
Przed wejściem na przejście rozejrzyj się i upewnij, że możesz bezpiecznie przejść. Nie zakładaj, że kierowca Cię zauważył lub zdąży zahamować. Idź dopiero wtedy, gdy nadjeżdżający pojazd się zatrzyma. Z kolei rowerzysta powinien zachować szczególną ostrożność na skrzyżowaniach, przy wyjazdach z posesji i obok zaparkowanych samochodów. Znajdujące się w zagłębieniach mokre liście i studzienki mogą być śliskie, dlatego należy unikać gwałtownych manewrów.
Jesienią o bezpieczeństwo na drodze do szkoły powinno zadbać nie tylko dziecko, ale i rodzice. Warto wcześniej przejść z dzieckiem trasę, wskazać bezpieczne przejścia oraz miejsca o ograniczonej widoczności, w których należy zachować szczególną ostrożność. Dodatkową pomocą będzie stosowanie plecaka z odblaskami oraz noszenie jasnych elementów odzieży, które ułatwią kierowcom dostrzec młodego pieszego. Jeśli zaś dziecko porusza się do szkoły rowerem, rodzic powinien regularnie kontrolować oświetlenie.
Jak zwiększyć widoczność na drodze?
W zapewnieniu bezpieczeństwa pieszego na drodze najbardziej pomaga ostrożność, noszenie odblasków oraz – w miarę możliwości – poruszanie się dobrze oświetloną trasą. To podstawowe nawyki pozwalające ograniczać ryzyko zdarzeń na drogach, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.
Warto również przygotować się na sytuacje, w których mimo ostrożności ktoś potrzebuje pomocy. W Centrum Ratownictwa prowadzimy szkolenia uczące praktycznego reagowania w nagłych zdarzeniach i udzielania pomocy poszkodowanym. Nasz kurs pierwszej pomocy pozwala zdobyć umiejętności, które mogą mieć znaczenie, zanim na miejsce dotrą służby ratunkowe. Jego uczestnicy dowiadują się między innymi, jak postępować w przypadku potrącenia pieszego oraz jak korzystać z wyposażenia apteczki pierwszej pomocy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy pieszy musi nosić odblaski poza terenem zabudowanym? Tak, po zmierzchu, gdy porusza się po drodze poza obszarem zabudowanym, z uwzględnieniem wyjątków określonych w Prawie o ruchu drogowym.
Jakie światła powinien mieć rower po zmroku? Rower musi być wyposażony przynajmniej w przednie światło pozycyjne białe lub żółte selektywne, tylne światło pozycyjne czerwone oraz czerwony odblask z tyłu. Światła muszą być sprawne i prawidłowo zamontowane.
Od kiedy obowiązkowe są odblaski dla pieszych? Obowiązek używania odblasków poza obszarem zabudowanym po zmierzchu został wprowadzony 31 sierpnia 2014 r.
Czy brak odblasków grozi mandatem? Tak, jeśli pieszy nie spełnia ustawowego obowiązku i nie zachodzi przewidziany w przepisach wyjątek.
Gdzie najlepiej nosić element odblaskowy, żeby był widoczny z daleka? Elementy odblaskowe najlepiej nosić na rękach i nogach, najlepiej po obu stronach sylwetki. Dzięki temu odblask będzie widoczny z różnych kierunków.
Czy odblaski trzeba nosić też w terenie zabudowanym? Nie ma takiego powszechnego obowiązku. Warto je jednak stosować, ponieważ odblaski poprawiają widoczność również na oświetlonej ulicy.
Źródła: 1. Jesień na drogach – zadbaj o bezpieczeństwo, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad 2025, dost. 10.10.2026 gov.pl/web/gddkia/jesien-na-drogach--zadbaj-o-bezpieczenstwo 2. Jesienne bezpieczeństwo na drogach – zadbajmy o nie wspólnie, Komenda Powiatowa Policji w Bieruniu, dost. 10.10.2026 bierun.policja.gov.pl/ka3/ruch-drogowy/rok-pieszego/bezpieczenstwo-pieszych-1/322138,Jesienne-bezpieczenstwo-na-drogach-zadbajmy-o-nie-wspolnie.html