Jakie są rodzaje karetek w Polsce?

Zgodnie z obowiązującymi zasadami organizacji ratownictwa medycznego wyróżnia się następujące rodzaje karetek pogotowia:

• karetka P (Podstawowa),
• karetka S (Specjalistyczna),
• karetka N (Neonatologiczna),
• karetka T (Transportowa).

W niektórych regionach dodatkowo funkcjonują niemedyczne jednostki wspierające, jednak to właśnie wymienione rodzaje karetek w Polsce stanowią fundament systemu. Zrozumienie, czym się od siebie różnią poszczególne oznaczenia i rodzaje karetek pogotowia, pozwala świadomie analizować decyzje dyspozytora i spokojniej oczekiwać na przyjazd pogotowia.

Czym różni się karetka P od karetki S?

Ambulans oznaczony jako karetka P to tzw. zespół podstawowy. Tworzą go ratownicy medyczni, którzy samodzielnie realizują większość procedur ratunkowych. Z kolei karetka S to zespół specjalistyczny, w którym oprócz ratowników znajduje się także lekarz. To oznacza, że kiedy wysyła się karetkę typu S, zazwyczaj chodzi o sytuacje wymagające zaawansowanych czynności ratunkowych lub stany bezpośredniego zagrożenia życia, takie jak ciężka niewydolność oddechowa, nagłe zatrzymanie krążenia czy masywne urazy.

Specyfika pozostałych typów karetek

Na specjalną uwagę zasługują karetki oznaczone literą N, czyli ambulanse neonatologiczne. Przeznaczone są do transportu noworodków i niemowląt wymagających intensywnego nadzoru medycznego. To wysoce wyspecjalizowane pojazdy o bardzo specyficznym profilu działania i odpowiednio dostosowanym sprzęcie.

W systemie znajdują się także karetki T, czyli ambulanse transportowe. Podstawowa różnica między karetką ratunkową a transportową polega na ich zadaniach. Ta ostatnia nie ma za zadanie realizowania zaawansowanych procedur ratunkowych. Jej rola polega na bezpiecznym przewożeniu pacjentów, których stan jest stabilny.

Wyposażenie karetki

To, jakie wyposażenie ma karetka, zależy od jej typu:

• karetka P (Podstawowa) – sprzęt do udrażniania dróg oddechowych, defibrylator, urządzenia przeznaczone do monitorowania parametrów życiowych i prowadzenia działań medycznych w szerokim zakresie,
• karetka S (Specjalistyczna) – rozszerzony zestaw leków i urządzeń, które umożliwiają lekarzowi przeprowadzenie procedur niedostępnych w zespołach podstawowych,
• karetka N (Neonatologiczna) – sprzęt dostosowany do potrzeb i specyfiki najmłodszych pacjentów,
• karetka T (Transportowa) – wyposażenie pozwalające na bezpieczny przewóz stabilnego pacjenta.

Świadomość różnych typów wyposażenia karetki pomaga świadomie ocenić, dlaczego do poszczególnych zdarzeń wysyłane są różne rodzaje zespołów ratownictwa medycznego.

Jaka karetka jedzie do wypadku?

W zależności od przekazanych dyspozytorowi informacji, do zdarzenia kierowany jest zespół podstawowy lub specjalistyczny. Podejrzenie urazów wielonarządowych, utrata przytomności lub ryzyko zagrożenia życia należą do wskazań do wysłania karetki S. Z kolei przy braku kryteriów wysokiego ryzyka, dyspozytorzy wysyłają zazwyczaj zespoły podstawowe. Mechanizm decyzyjny nie jest przypadkowy – regulują go szczegółowe procedury postępowania dyspozytorów.

Jaka karetka jedzie do dziecka?

W przypadku dzieci decyzja odnośnie do rodzaju karetki pogotowia ratunkowego zależy przede wszystkim od wieku pacjenta, jego stanu, mechanizmu zdarzenia oraz dostępności zespołów. Standardowo wysyłany jest zespół podstawowy, jednak w sytuacjach wymagających zaawansowanych procedur, konieczna może być karetka S. W przypadku noworodków z kolei wysyła się zespół N. Wszystko zależy jednak od szczegółowej oceny zagrożenia.

Typy karetek w Polsce – dlaczego system działa w ten sposób?

Proces dysponowania opiera się na ujednoliconych zasadach, które mają zapewnić jak najszybsze i najskuteczniejsze wsparcie medyczne. Dyspozytor w Centrum Powiadamiania Ratunkowego analizuje zgłoszenie i nadaje mu odpowiedni priorytet, wybierając zespół najlepiej odpowiadający charakterowi zdarzenia. Różne typy karetek pozwalają elastycznie reagować na potrzeby pacjentów, unikając wysyłania nieprzystosowanego do danej sytuacji zespołu. To podstawa całego systemu wpływająca bezpośrednio na bezpieczeństwo osób w danym rejonie.

Różnorodność ambulansów w Polsce wynika z potrzeby dopasowania zespołów do zróżnicowanych zagrożeń zdrowia i życia. Znajomość rodzajów karetek pozwala lepiej rozumieć decyzje dyspozytora. Chcąc poznać dokładniejsze zasady funkcjonowania systemu ratownictwa medycznego, weź udział w szkoleniach opracowanych przez Centrum Ratownictwa, takich jak kurs pierwszej pomocy oraz bardziej zaawansowany kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy. Dzięki nim nauczysz się nie tylko udzielać pierwszej pomocy, ale i lepiej współpracować z dyspozytorami i służbami ratunkowymi.