Upadek seniora – co robić w pierwszych minutach?

Jak pomóc starszej osobie po upadku? Przede wszystkim nie działaj w pośpiechu. Po upadku najpierw upewnij się, że miejsce zdarzenia jest bezpieczne. Następnie podejdź do poszkodowanego, zapytaj, czy Cię słyszy i czy wie, co się stało. Sprawdź, czy jest przytomny, oddycha prawidłowo i czy nie krwawi. Zapytaj, gdzie odczuwa ból oraz czy może poruszać rękami i nogami. Nie zmuszaj go jednak do wykonywania ruchów, które nasilają dolegliwości.

Jeśli poszkodowany jest przytomny, nie ma widocznych obrażeń, nie zgłasza bólu, a jego sposób poruszania nie budzi niepokoju, możesz zapytać, czy jest w stanie samodzielnie wstać. Nie ciągnij go za ręce ani nie bierz na siebie całego jego ciężaru. Jeżeli ma trudności z poruszaniem się, odczuwa ból lub nie potrafi samodzielnie się podnieść, wezwij pomoc.

Jeśli osoba, która upadła, jest nieprzytomna i nie oddycha prawidłowo, natychmiast zadzwoń pod numer 112 lub 999 i postępuj zgodnie z instrukcjami dyspozytora. Jeśli oddech jest prawidłowy, kontroluj go do przyjazdu pogotowia. Przy podejrzeniu urazu kręgosłupa nie przemieszczaj poszkodowanego bez konieczności, chyba że pozostawienie go w danym miejscu zagraża jego życiu.

Złamanie szyjki kości udowej u starszej osoby – jak rozpoznać objawy?

U osób starszych, szczególnie z osteoporozą, nawet upadek z wysokości własnego ciała może spowodować poważny uraz. Złamanie szyjki kości udowej u starszej osoby jest jednym z urazów, których nie wolno lekceważyć, ponieważ może znacznie ograniczyć sprawność seniora. Wymaga też pilnego leczenia szpitalnego.

Główne objawy złamania szyjki kości udowej to:

• silny ból w okolicy biodra, pachwiny lub górnej części uda,

• niemożność wstania, chodzenia lub obciążenia uszkodzonej nogi,

• wyraźne skrócenie kończyny w porównaniu z drugą nogą,

• ustawienie stopy i nogi na zewnątrz, czyli rotacja zewnętrzna,

• nasilanie się bólu przy próbie poruszania kończyną.

Po czym poznać, że to złamanie szyjki kości udowej, a nie zwykłe stłuczenie? Na podstawie samej obserwacji nie da się postawić rozpoznania. Objawy mogą być niejednoznaczne, a w niektórych przypadkach możliwe jest poruszanie złamaną kończyną. Dlatego pierwsza pomoc przy złamaniu biodra polega na ograniczeniu ruchu, wezwaniu ratowników medycznych i obserwacji stanu poszkodowanego. Nie próbuj samodzielnie unieruchamiać nogi po upadku.

Jak podnieść seniora z podłogi?

Sposób podnoszenia poszkodowanego zależy przede wszystkim od jego stanu. Jeśli skarży się na ból biodra, pleców lub szyi albo widzisz zniekształcenie kończyny, krwawienie, zaburzenia świadomości lub niemożność poruszania się, nie należy go podnosić, tylko od razu wezwać pogotowie.

Jeżeli zaś nie ma oznak urazu, senior czuje się dobrze i samodzielnie jest w stanie wstać, pomóż mu zrobić to powoli, bez szarpania i pośpiechu. Nie podnoś go samodzielnie, jeśli wymagałoby to dźwigania lub groziło upadkiem obu osób.

Do czasu przyjazdu ratowników zapewnij poszkodowanemu komfort. Jeśli leży na podłodze, przykryj go kocem lub kurtką, aby ograniczyć utratę ciepła. Nie podawaj jedzenia, napojów ani leków bez uzgodnienia z dyspozytorem. Obserwuj oddech i świadomość, a wszelkie zmiany zgłaszaj służbom.

Oczywiście nie po każdym upadku seniora trzeba jechać do szpitala, ale każdy wymaga oceny sytuacji. Wezwanie pogotowia jest konieczne przy podejrzeniu złamania, urazu głowy lub kręgosłupa, utracie przytomności, silnym bólu, duszności, bólu w klatce piersiowej czy nagłym osłabieniu.

Pomoc osobie niemobilnej po upadku

Pomoc osobie niemobilnej wymaga dodatkowego przygotowania, zwłaszcza gdy mieszka sama i nie ma telefonu w zasięgu ręki. Jeśli jest przytomna, ale nie może wstać, powinna spróbować przywołać pomoc głosem lub zaalarmować sąsiadów uderzeniami w ścianę lub podłogę. Jeśli jesteś opiekunem osoby z ograniczoną mobilnością, ustal wcześniej sposób wezwania pomocy na wypadek upadku.

Gdy senior nie może sam wezwać pomocy, a Ty nie masz z nim kontaktu, zareaguj niezwłocznie. Jeśli podejrzewasz zagrożenie zdrowia lub życia, zadzwoń pod 112 i opisz sytuację oraz ostatni znany stan podopiecznego. Nie próbuj przenosić osoby całkowicie niemobilnej bez odpowiedniego sprzętu i przeszkolenia, ponieważ stwarza to ryzyko pogłębienia istniejącego urazu lub powstania nowych urazów.

Jak zapobiegać upadkom u osób starszych?

Aby możliwe było wprowadzenie odpowiedniej profilaktyki, należy wiedzieć, jakie są przyczyny upadków u osób starszych. Ryzyko takich sytuacji zwiększają m.in. osłabienie mięśni, problemy z równowagą i wzrokiem, zawroty głowy, choroby przewlekłe oraz działania niepożądane niektórych leków.

Przyczyny upadków często kryją się w samym mieszkaniu – w przeszkodach na podłodze i w niedostatecznym oświetleniu. Dlatego tak ważna jest adaptacja mieszkania dla seniora, która może obejmować:

• usunięcie luźnych dywaników, kabli i innych przeszkód w ciągach komunikacyjnych,

• zadbanie o dobre oświetlenie korytarza, schodów i drogi do toalety,

• montaż stabilnych uchwytów i poręczy przy toalecie i pod prysznicem oraz stosowanie mat antypoślizgowych,

• usunięcie lub odpowiednie oznaczenie progów.

Upadkom u osób starszych zapobiega też regularna aktywność fizyczna, dostosowana do możliwości seniora. Warto także korzystać z laski lub balkonika, jeśli zaleci je specjalista. Jeśli do upadku seniora w domu dojdzie, przeanalizuj przyczyny zdarzenia i wprowadź zmiany bez ograniczania jego samodzielności.

Bezpieczeństwo starszej osoby zależy zarówno od przygotowania mieszkania, jak i od tego, czy opiekunowie wiedzą, jak reagować w nagłej sytuacji. W rozwijaniu umiejętności rozpoznawania zagrożeń i udzielania pomocy pomaga kurs pierwszej pomocy organizowany przez Centrum Ratownictwa. Pozwala on zdobyć praktyczną wiedzę, dzięki której w razie potrzeby będziesz działać spokojnie i świadomie, według najnowszych schematów pierwszej pomocy. Skontaktuj się z nami i wybierz kurs, który najlepiej odpowiada Twoim potrzebom.